Ekosistemlerin Sürdürülebilirliği

 Ekosistemlerin Sürdürülebilirliği

  Okunma: 3291 - Yorum: 3
  1. #1
    sponsorlu bağlantılar
    Doğal afetler ekosistemin bozulmasına neden olabilir.Akarsu ve rüzgarların etkisiyle toprak bir yerden başka bir yere taşınabilir.Bitki örtüsünün yetersiz olduğu yerlerde toprağın büyük bir bölü-mü erozyon sonucunda yok olabilir.Yanardağların faaliyete geçmesiyle çevreye dağılan lavlar doğal yapıyı bozabilir.büyük depremlerden sonra karaların bir bölümü sular altında kalabilir.Doğal afetler sırasında ekosistemdeki bozulma hem kısa süreli hem de etkisi büyük olur.Tıpkı yanardağlar gibi depremler,yer kayması,seller,kasırgalar, uzun süren kuraklıklar da ekosis-temlerin bozulmasına neden olur.

    1)Sürekli Ama Yavaş Yavaş Olan Hareketler:
    Ana karaların, yarımadaların hareketleri bu tür hareketlerdir.Örneğin;İstanbul boğazının sonradan oluşmuş olması,İskandinavya’nın güney kıyılarının alçalması,Venedik’in gün gün sulara gömülmesi,Sivas’ın İstanbul’a çok az da olsa yaklaşması,Güney Afrika ve Güney Amerika’nın birleşikken yılda 30 cm kadar birbirinden uzaklaş-ması.DAĞLARIN OLUŞUMU Yer kabuğunun hareketleri ve mağmanın etkileriyle dağlar oluşmuştur.Mağma üzerinde yüzen dev kara parçaları ateş küredeki parçalara çarparak And Dğları gi-bi sıra dağları oluşturur.

    KIVRIMLAR
    Dünya derinliklerinden gelen basınçlar tortul tabakada kıvrılmadan başka kırılmalara da neden olur.Faylar oluşur.Zamanla dağların tepeleri aşınır.Rüzgâ r, yağmur buz aşınmaya, parçalanmaya neden olur.Mağma yer kabuğunu eritir ve dışarıya çıkar, soğur.Dağlar oluşur.Mağma çatlaklardan da dışarı sızarak yanar dağları oluşturabilir.Bir kaç bin yanar dağdan 3/4ü sönmüştür.400 kadarı sönmemiştir.Denizlerin diplerinde yeni yanar dağlar oluşmaktadır (50 deniz yanar-dağı).Fuji – Yama, Krakatoa, Vezüv, Asama yanar dağları yanında ülkemizdeki Erciyes dağını örnek verebiliriz.Toroslar, Alpler, Himalayalar, Andlar genç dağlardır.Appaşlar, Urallı yaşlı dağlardır.Dünya’nın en uzun çöküntüsü (Graben) Hatay’dan başlar.Güney Afrika’ya kadar uza-nır.(5000 km)Bu faylar yavaş hareket ederler.Depremler görülür.

    2)Depremler:
    Yer kabuğu kırıklarında birdenbire görülen salınım, titreşim hareketlerine deprem denir.Ülkemiz deprem kuşağı üzerindedir.Yanar dağlar, göçmeler, iç kuvvetler depremlere neden olabilir.Deprem, odağı yada merkezinde şiddetlidir.Deprem Richter ölçeğine göre zayıf ya da şid-detli diye adlandırılır.En düşük ve en yüksek değerler ‘0 – 9’ dur.Erzincan depremi 1939 da olmuş ve istasyon binası dışında hemen hemen bütün binalar yıkılmış 32000 kadar insanımız ölmüştür.Depremler şu zararlara neden olurlar:Canlılar ölür.Binalar ve köprüler yıkılır.Yollar çöker.Yeni dağlar oluşabilir.Su kaynakları oluşurken kaybolabilirler.Barajlar yıkılır.Sel baskınları görülebilir.Yangınlar çıkabilir.

    EKOSİSTEMLER NEDEN DEĞİŞİYOR VE BOZULUYOR?

    Bir ekosistemde meydana gelen değişmeler ve bozulmalar ekosistemde yaşayan canlıları da etkiler.Bazı yerlerde önceden yaşamış bitki ve hayvan çeşitlerinin zamanla azalması yada yok olması eko sistemdeki bozulmalardan kaynaklanır.Ekosistemler ya doğal nedenlerle yada insanların etkisi ile bozulur.Ekosistemlerdeki değişikliklerin gerçekleşmesi ortalama günler,haftalar,yıllar hat-ta yüzyıllar alabilir.Otların yetiştiği boş bir alanda birkaç yıl sonra çalıları görebilirsiniz.uzun yıllar sonra çalılar yerine ağaçları da bulabilirsiniz.Bir ortamın değişmesi ve canlı gruplarının yerini başka canlıların alması ardıllık olarak bilinir.Büyük ekosistemlerde ardıllık genellikle yavaş gelişen bir olaydır.Oysa ekosistemlerde bazen hızlı değişikliklerde gelişebilir.Depremler,volkan patlamaları,seller,yer kaymaları ekosistemlerin kısa sürede değişmesine ve bozulmasına neden olur.

    EKOSİSTEMDEKİ BOZULMALARIN ÇEVREYE ETKİLERİ

    Ekosistemdeki bozulma bir bütün olan çevrenin yapı ve işleyişini olumsuz etkiler. Bazı varlıkların azalması diğer bazı varlıkların azalmasına da neden olur. Madde döngülerinin gerçekleşmesi zorlaşır. Sonuçta doğadaki enerji tükenmeye doğru gider.

    1. Dünya Coğrafyasının Değişmesi
    Ekosistemin yapı ve işleyişini oluşturan iklim, toprak, hava, bitki hayvan gibi faktörlerin olumsuz yönde değişmesi çevrenin ekolojik özelliklerini de değiştirir.

    — Uzun süren kuraklıklar sonucu bir ekosistemdeki bitki ve hayvan sayısı hızla azalır.
    — Suların kirlenmesi sonucu suya ışık girişi azalır, suyun hava oranı düşer.
    — Toprakta oluşan tahribat ve kirlenmeler önce bitkilerin sonrada diğer canlıların zamanla ölmesine neden olur.
    — Ormanların kesilmesi ve yanması çevrenin çölleşmesine ve sonrasında küresel ısınmaya etkide bulunur.

    2. İklimin Değişmesi
    İklim şartlarının değişmesi, ekosistemdeki canlı yaşam ve dağılışınıetkiler. İklimi değişen bir bölgede bazı canlılar göç ederken, bazı canlılar ölür veya şartlara uymaya çalışır. Ozon tabakasının incelmesi, ormanların azalması, havanın kirlenmesi, yağışların azalması, çölleşmenin başlaması bir bölgedeki iklimin ve coğrafik yapının değişmesine etkide bulunur.

    3 .Su Kaynaklarının Azalması
    Suların kirlenmesi ve kuruması sonucu çevredeki kullanılabilir su oranıazalır. Çevredeki su kaynaklarının azalmasına, yağışların düşmesine, tarımsal verimin düşmesine ve hidroelektrik santrallerdeki enerji üretiminin kısılmasına neden olur. Bu durum canlıların beslenmesini olumsuz olarak etkiler.Su oranı azalan topraklarda daha az sayıda bitki yaşar. Ortama uyan bazı hayvanlar bu topraklarda barınır. Kısacası çevre zamanla çölleşir. Doğal özelliklerini de zamanla kaybeder.

    4 .Enerji Kıtlığının Başlaması
    Madenlerin azalması sonucu termik santraller, su kaynaklarının azalmasısonucu hidroelektrik santralleri, petrolün azalması sonucunda ulaştırma araçlarının kullanım oran ve verimi azalır. Enerji kıtlığının başlaması durumunda insanların sosyal yaşamı felç olur.Besin zincirinin oluşumunu sağlayan enerji nakli gerçekleşemez. Ortamın biyolojik dengesi bozulur.

    5 . Canlı Çeşitliliğinin Azalması
    Ekosistemdeki fiziksel ve kimyasal şartların değişmesi canlıların yaşama,yayılış ve üremesini etkiler. Bozulan şartlara uyanlar yaşarken diğerleri yok olur. Çevredeki bitki sayısının azalması besin zincirindeki canlı tür ve sayısının azalmasına neden olur.Örneğin, ormanların yanma ve kesilmesi sonucu buralarda barınan tüketici canlıların büyük kısmı ölür.


    EKOSİSTEMİN ÇEŞİTLERİ

    Belirli bölgede bulunan ve birbiri ile dolaylı ya da dolaysız ilişkide olan canlılarla bu canlıların yer aldığı cansız çevre ekosistemi oluşturur. Doğada büyük ekosistemler ve bunların içerisinde de daha küçük ekosistemler bulunur. Tabiat farklı özellikte pek çok ekosistemin birleşmesinden oluşur. Kara ve su ekosistemi olmak üzere başlıca iki çeşit ekosistem bulunur. Kara ekosistemlerini çayırlar, çöller, mağara, step, tundra, ova, dağ gibi daha küçük olan ekosistem parçaları oluşturur. Su ekosistemlerini de okyanus, deniz, göl, ırmak, havuz, bataklık gibi ekosistem parçaları oluşturur. Çevredeki ekosistemlerin birleşmesiyle yeryüzünün doğal ortamı oluşmaktadır. Çevredeki her ekosistem çeşidinin kendisine has olan farklı fiziksel ve kimyasal özellikleri bulunur.

    EKOSİSTEM EVRİMİ

    Bir ekosistem, insana durağan gözükse bile, jeolojik ölçü içinde evrime uğrar. Nitekim, ılıman Avrupa’da, çıplak toprağa canlıların yerleşmesi, otsu bitkilerin öncü olarak yerleşmesiyle başladı. Sonradan bunun yerini, birbirini izleyen çeşitli bitki toplulukları aldı ve klimaks da denen son evrede ormanlar ortaya çıktı. Ekosistemlerin bu evrimi de bazı yasalarla yönetilir. Evrim süresinde ekosistemlerin karmaşıklığı giderek artar; türlerin sayısı çoğalır; canlı yığın büyür, genişler. Brüt üretkenlik canlının oranı azalır, brüt üretkenlik solunum oranı bire yaklaşır. Bunun sonucu olarak da net üretkenlik sıfıra yönelir. Klimaks evresindeki bir ekosistem kararlı bir durumdadır: canlı yığını artık büyümez.


    sponsorlu bağlantılar
  2. #2
    Bulamıyorum yarım edermisiniz
  3. #3
    tesekkürler
  4. #4
    eyvallah kardeşim