sponsorlu bağlantılar
GÖKTÜRK ANITLARI ve YAZITLARI ÜZERINDEKI ÇALISMALAR

--------------------------------------------------------------------------------

(A. Konunun olusumu:
XVII. yüzyil
Nikolay Gavriloviç Mileski Spafariy adi ile taninan sarkiyatçi ve elçi, Romen asilli Nicolaie Milescu (1636-1703) Rus çari Aleksi Mihayloviç'in elçisi olarak Çin Imparatoru K'ang Hsi'nin sarayina giderken, 1675 yilinin yaz aylarinda, Yenisey nehrinin kanyonunda, simdilerde pek iyi görünmeyen kaya yazitlarini görüms ve tasvir etmistir.
Çar Büyük Petro'nun müsaviri olan Milescu'nun bu kesifleri, Semen Ul'yanoviç Remezov (1642-1720?)'a kaynak olmus, Remezov 1697'de yayimladigi Sibirya atlasi'nda Spafariy'den ögrendigi bilgileri kullanmis ve Isveçli bilginlere "Rusya'daki Runik taslar" diyerek Yenisey anitlarini haber vermistir (bk. "S. U. Remezov", Bolsaya Sovyetskaya Entsiklopediya, XXXVI, 1955, s. 350).
XVIII. yüzyil
Daniel Gottleb Messerchmidt (1685-1735), 1721 ve 1722 yillarinda Philipp Johann von Tabbert-Strahlenberg'le birlikte yukari Yenisey'de Uybat nehrinin kiyisinda, 1721'de Uybat-III (E 32) ve 1722'de Uybat-I (E 30) ve bunlardan baska simdi kayip olan E 121 (bk. D. D. Vasilyev, Korpus..., s. 45) anitlarini bulmustur. Bunlarin yaninda E 76 da Messerschmidt tarafindan bulunmustur.
Philipp Johann von Tabbert Strahlenberg (1676-1747), 1721 ve 1722 yillarinda, Daniel Gottlieb Messerchmidt ile birlikte, Yenisey'in solunda, Erba ve Tes nehirlerinin arasindaki kiyalarda Tuba-III (E 37)'ü buldu.
Messerschmidt ile Strahlenberg'in buldugu bu anitlar, 1730'da Stockholm'de Philipp Johann von Tabbert-Strahlenberg tarafindan Das Nord- und Ostliche Theil von Europa und Asia adli meshur eserindeki V-A (E 32); V-D (E 76) ve XII. Levhalarda yayimlandi.
Peter Simonoviç Pallas (1741-1811), 1793 yilinda yayimladigi "Von einer in Siberien gefundenen unbekannten Steinschrift" (Neue nördliche Beytrage zur physikalischen und geographischen Erd- und Völkerbeschreibung, Naturgeschichte und Oekonomie, V, SPb. 1793, s. 237-245) adli makalesinde Oznaçennaya E 25) anitini tanitti. Keza Uybat-IV (E 33) ve Uybat-V (E 34) de 1793'de P. S. Pallas tarafindan bulundu.
sponsorlu bağlantılar