sponsorlu bağlantılar
Reşat Nuri Güntekin

1889'da İstanbul'da doğdu. İlköğreniminiÇanakkale'de yaptı. Çanakkale İdadisi'nde, Mekteb-iSultaniye'de (Galatasaray Lisesi) ve İzmir'de bir Fransızokulunda okudu. 1912'de edebiyat fakültesini bitirdi. 1916-1919arasında İstanbul'da Vefa ve Erenköy liselerinde öğretmenlikyaptı. 1931'e kadar çeşitli liselerde Türkçe, Fransızca,Edebiyat, Felsefe ve pedagoji dersleri verdi. Ardından Milli EğitimBakanlığı müfettişi oldu, 1939'a kadar Anadolu'yu dolaştı.1939-1943 arasında Çanakkale milletvekili, 1950 de Paris'tekültür Ataşesi ve Türkiye'nin UNESCO temsilcisiydi. 1954 deemekli oldu, İstanbul Şehir Tiyatroları Edebi Kurul Üyeliğineseçildi. 1956 Aralık'ta tedavi için gittiği Londra'dakanserden öldü.

Kitabın Özeti

Gizli el Reşat Nuri Güntekin'inilk romanıdır. Romanda baş kahraman Şeref bey onun yanında iseeşi Seniha hanım, doktor bey ve Seniha hanımın babası aziz paşagelmektedir. Roman Şeref Beyin bir afyon meselesinin hesabınısormak için umum müdür nü görmeye gitmesiyle başlar. Bu müdürütelaşlandırır ve işi Şeref beyin bu işi unutması karşılığındaonun da istediği bir şeyin olacağını işaret etmektedir fakatşeref beyin oldan isteyecek bir işi kalmamıştır. Şeref beyişine alışmış ağzı iyi laf yapan ve böyle kimselerikorkutacak bir yere gelmiştir. Yalnız işinde bu ilerleme Şerefbeyin eşiyle arasını açmış ve onun arkadaşlarıyla yaptığıeğlenceler ve kaçamaklar bu durumu iyice ümitsizleştirmiştir.Bir gece eşiyle yaptığı bir söyleşide Seniha, Şeref beyegençliklerini geçirdikleri Bursa'da ki narlı çiftliğine dönmekistediğini söyler ve bu yeni hayatı tartışırlar. Bu Şeref beyirahatsız eder ve eski hayatını ve çiftlikte eşiyle geçirdiğigünleri irdelemeye başlar.

Okulunu bitirdiğinde babasını kaybeden Şeref, ogünü kadar hiç geçinme derdi yaşamamıştır, fakat bundan sonrageçimini sağlaması gerekmektedir. İstanbul'da hiç tanıdığıolmadığı için ve Bursa'ya oradan da küçük bir işe girmekiçin Gemliğe gider ve maliye memurluğu ile hayata atılır. Buradazamanla okulda kurduğu hayallerin birer birer güz yaprakları gibidöküldüğünü görür. Memurluk ise canını iyiden iyiyesıkmaktadır. Birbirinin aynısı geçen günlerin sıradanlığını, bazı geceler yapılan eğlenceler bozmaktadır. Bir gün kendisinin de katıldığı bir eğlencede toplanmışlardı. Büyükmemurlarında bulunduğu bir ev rakıların da eşliğinde geçeneğlenceyi Şeref fazla tutmamıştır fakat onun fazla durgunolduğunu gören yaşlı ve deneyimli birisi onu uyararak aralarınakatılmasını ister. Böylece artık bu tür eğlencelerin onunhayatının önemli bir parçası olacağını anlar ve alışmayaçalışır. Hayatından sıkılan Şeref bazı akşamlar kırlardayalnız dolaşarak güneşin batışını seyreder. Yine böyle birakşamda birisi ona seslenerek yanına çağırır.

Bu kişi birdoktordur ve bu işi keyif için yapan ve hastalarından para almayanbirisidir. Şerefin doktorla tanışmasıyla aralarında hiçbozulmayacak bir ahbaplık oluşur. Birkaç hafta sonra doktor Şerefigemlikte narlı çiftliğine götürür. Orada bir aziz paşanınoğluna hesap dersi verecektir. Aziz paşa da doktor gibi konuşkanbirisidir ve Şerefe kolayca ısınır. Böylece Şeref haftada üçgün ders vermek için çiftliğe gelip gitmeye başlar. Bir zamansonra yine çiftliğe ders vermek için gelirken yolda aziz paşa veyanında kızıyla karşılaşır. Kızı Seniha Fransız mektebindeokumuş ve tahsilini iyice ilerletmiştir fakat bunun yanındaTürkçe'si biraz zayıf kalmıştır. Aziz paşa Seniha ya yardımetmesi içinde Şerefi görevlendirir. Dersler devam ettikçe ŞerefSeniha ya tutulur bu aşkı kimseye belli etmemesi gerektiğini iyibiliyordur. Fakir bir memurun ders verdiği bir paşanın kızınısevdiğinin öğrenilmesi onu utancından öldürebilir. Aradan uzunbir süre geçer ve çiftliğe aziz paşanın misafirleri gelir vebirkaç gün burada kalırlar. Her gece sofralar kurulur ve içkilişenlikler düzenlenir. Burada misafirlerin arasında bulunan vealafranga giyinen Nevnihal hanımın zoruyla Şerefte içki içmekzorunda kaldı. Sofra kaldırıldıktan sonra bir ara Şereföğrencisi Seniha ya tayininin çıktığını söyleyerek Şam'agitmesi gerektiğini belirtti. Bunu Seniha paşaya söyleyince isepaşa şaşırdı fakat bu uzun sürmedi ne de olsa memur için budeğişiklikler normaldi. Artık aralarından ayrılmak isteyen Şerefbiraz daha durduktan sonra bahçeye indi ve oradan kırlara daldı.Sarhoş olduğu için nereye gittiğini bilmeden yürüyordu sadecegörmek istediği Seniha idi. Kısa bir yolculuktan sonra bir dereninyanına geldi üstünde büyük ölçüde yıkılmış bir köprüvardır oradan geçmeye çalıştı. Gözlerini tekrar açtığındaise doktorun evindeydi. Orada birkaç günü baygın olarakgeçirmişti. Ayağında ve kafasında sarılmış yaralar vardı.Doktorla konuşurlarken paşa geldi. Geçmiş olsun diledikten sonracebindeki fotoğrafları çıkarttı. Onlar Seniha'nın albümündenaşırdığı fotoğraflardı. O evde baygın yatarken her şeyanlaşılmış ve bir karara bağlanmıştı. Şeref in ise onlaraverebilecek bir cevabı yoktu, o hala neler olduğunu tamkavrayamamıştı. Aziz paşa kızı Seniha'yı Şeref ileevlendireceğini söyledi ve doktorda bunu Şerefin babası olarakkabul etti. Şerefin, Seniha ile evlenmesi bu şekilde aniden vetamamen kendiliğinden olmuştu.

Evliliklerinin ilk birkaç yılındaönemli bir şey olmamış, sadece birbirlerine mesut olduklarınısöyleyip, mutlu bir şekilde geçinip gidiyorlardı. Tâ ki, komşudevletlerde savaş çıkıp seferberlik ilan edilene kadar. Bu enbaşlarda Şerefe şaka gibi gelir hatta Seniha ya tehlikeyiabartarak anlatarak onun kendisine daha fazla değer vermesineçalışmaktadır. Muharebe için muayeneye gittiğinde isesordukları sorularla Şerefin böbreklerinde ki rahatsızlıktandolayı onu hafif göreve alırlar. Şeref en zor görevlere bilekendini hazırlamıştır bunun yanı sıra ise bu hafif görevindaha da hafifine getirilerek Bursa da Ahz-ı asker şubesi neferiolur. Burada Çanakkale harbe gidenlerin zaptını tutmaktadır. Burahat görevi alırken kendisi hiçbir müdahalede bulunmamış herşey kendiliğinden olmuştur. Bu günler de Bursa da ve çiftliktefazla kimse kalmamış ve kendiside rahat rahat evine gelipgidebiliyordur. Seniha ona her zamankinden daha fazla ilgi gösteriyorve muharebe de anlatılanlardan korktuğu için Şerefe de bir zarargelmesinden korkuyordur. Bu günler geçirlikleri en güzel günlerolmuştur. Bursa ya döndüğünde ise aziz paşa ile beraber bazıgeceler kumar oyunlarına gitmeye başlamıştır. Kendisi oynamasada aziz paşanın poker zaafı karşısında şaşırmış ve onapara yardımı yapmak zorunda kalmıştır.

Bir gün Doktor, Şerefi emekli birasker ve şimdi politika ya atılmış olan Murat beyle tanıştırır.Murat bey çok bilgili ve devlet büyükleri hakkında atıp tutanbirisidir. Bu ise onun belli başlı birisi olduğunu gösterir çünkünormal birisi bu şekilde konuşmaya kalksa sonu idama kadar bilegidebilir. Doktor, Şeref'in yetenekli birisi olduğunu anlatmıştırve Murat beyde onun basit bir işte harcanmasını istemeyip, onundaha önemli yerlerde çalışmasını sağlamıştır. Şeref deartık maliye memuru değil de kendini koluna sımsıkı bağlanançantasıyla Viyana ya giden bir kurye olarak buluyor. Bu türyolculuklara ve yeni arkadaşlarıyla eğlencelere iyice alışanŞeref Beyin her çiftliğe dönüşünde Seniha'yı onu yine aynışekilde beklerken buluyordu.

Hikaye Burada kaldığıyerden devam ediyor. Şeref Bey kurye olarak görevini bitirmişdevletler arası ilişkileri bulunan bir şirketin en nüfusluidarecileri arasındadır. Fakat Seniha bu işe o kadar değervermemektedir hatta Şeref Bey, Seniha'yı yanında çalıştırmakistediğinde ise hiç istekli davranmayarak, reddetmiştir. Bu yenihayatında ise Şeref Beyin aynı statüde yüksek sosyetedenarkadaşları vardır. Sık sık aralarında eğlenceler düzenlenir.Burada açık saçık giyinen kadınların yanında Seniha'nınçekingenliğinden hoşlanıyordu fakat bu ilişkilerinde ki ahengibozuyordur. Devlette çok büyük işlerin döndüğü, savaşlarınbaşlayıp bitirildiği, çok yüksek paraların aktarıldığı buşampanyalı eğlencelerdir. Şeref Bey bunları Seniha'ya kabulettiremez ve bir gün Seniha çiftliklerine geri dönmek ister. Bununiçinde aziz paşanın hastalığını bahane eder. Sere bey onu nekadar engellemeye çalışsa da vazgeçiremez. Yola beraber çıkarlar,Şeref bey de onu çiftliğe kadar getirir bir hafta kadar daçiftlikte kalır fakat bu süre içinde Seniha neredeyse hiç onunlailgilenmez. Geri dönerken vapurda eski birkaç tanıdığını görürve yanlarına gider kısa bir konuşmadan sonra aralarında ki birihtiyar dolaylı biçimde onu kastederek "kulağını çekeceğim"der. Bu söz onu düşündürür fakat bu Murat Beyin de dediği gibi"yüksek yerlerdeki insanlar, zor vergiler öder" sözünün birörneğidir. Kendi kendine küskünler çoğalıyor der fakatayrılık acısı daha baskın çıkar Vapurun ikinci dönüşündeyani dört gün sonra tekrar çiftliğe dönüp Seniha'yı almayıplanlar yalnız bu olmaz haftalar hatta aylar geçer. Bu aralar dasavaş vukuatları artmıştır. Bu nedenle şirketin başlarıetrafta pek görünmüyordur bu da Şeref Beyi bazı sorunlarla yüz yüze getirmiş ve bazı kararlar vermesine neden olmuştur. Onun buyere gelmesini sağlayan Murat Beyden ise hiç haber yoktur. Kimilerionun uzaklara kaçtığını, kimileride kurşuna dizildiğinisöylemektedir. Bu zamanlar Şeref Bey de kendini artık içkiyevermiş ve başka kadınlarla da ilişkileri başlamıştır.

Günlerden bir günbirkaç yabancı gelir ve kendisini polis müdürüne getirirler. Onubazı odalara sokarlar ve bir çok soru sorarlar. Her şeykendiliğinden olmaktadır, şimdiye kadar hiç soru sormadığıgibi şimdi de hiçbir ses çıkarmamaktadır. Tevkifhane de birkaçgün kaldıktan sonra hiç beklemediği bir anda aziz paşa veSeniha'yı karşısında görür. Bunu hiç beklemiyordur çünküSeniha'dan daha önce bir ayrılık mektubu almıştır ve bu kadarda düştükten sonra yüzüne bir daha bakmayacağından emindir.Fakat gelirler ve ümit kesmemek gibi teselli edici sözlersöylerler.

Yaklaşık iki ay sonraağırca bir para cezası ödeyerek baba-kız onu hapistençıkartırlar yine vapurla çiftliğe götürürler ve Seniha'ylakonuştuğu zaman ondan ayrılacağını sanan Şeref, Seniha'nın ayrılmaması üzerineşaşırır. Seniha durumu önceden çok düşünmüştür vedoktorun Şeref hakkındaki bir sözüne gelmiştir "o, kendinibüyük sanan bir çocuktur, ona acımak ve onu sevmek lazımdır."

Gizli El Hakkında

Gizli el Reşat Nuri Güntekin'in ilk romanındır.Bunu yazdığı tiyatro piyesleriyle ilgilenmektedir, fakat birgazeteci arkadaşının ısrarı üzerine ve kafasında devlet içindedönen karanlık işler hakkında bir konusu olduğu içinde kabuleder. Çünkü bu konuyu tiyatroya uygulayamayacağını bilmektedir.Romanı yazdıktan sonra ise roman sansüre uğrar. Örneğin Bebek,saraya yakın olduğu için Padişahın kızacağı düşünülerekdeğiştirilir. Fakat sansürcü Şemsi Efendi kitabın konusunu tamanladığı zaman kabul etmez ve değiştirilmesini ister. Bu kitaptageçen gizli el önceleri bir devlet adamının vurgunculuktakullandığı gizli eli, bir kadının kocasını gizlice koruyan birgizli ele çevrilir. Bu durumda bu romanın yazımında ŞemsiEfendinin de emeği geçmiştir.

Bu eserde Şeref beyin mektepte okuduğu günlerdenberi mühim biri olmak istediği ve onun rastlantılar sonucu bir çokkişiyle tanışması ve basit bir memurluktan, devletler arasıişler yapan biti haline gelmesi onun sakin ve dürüst kişiliğininzamanla hırçın, içki ve eğlence düşkünü biri olmasınaneden olmuştur. Kadınlardan utanan birinin hatta eşi Seniha'ylaevlenmeden önce onunla fazla konuşamayan birinin, işlerindegittikçe yükseldikçe başka kadınlarda içki sofralarınaoturması ve hatta daha ileriye gitmesi, yurda girişlerinde diğerülkelerden aldıklarını kaçak getirmeye başlaması bir kimseninyükseldikçe ne kadar değişeceğinin bir göstergesidir. Bu eserbu durumu anlattığı için önemlidir. Çünkü günümüzde dahibunun çok somut örnekleri görülmektedir, bir mutahitin işibüyüttükçe maldan çalarak inşaatı daha ucuza getirmesi yadabir politikacının seçildiği zaman rüşvet alarak bir takımkimselerin istediğini yapması bunun bir kanıtıdır.

sponsorlu bağlantılar