Tampon Çözeltiler Hakkında Bilgiler - Delinetciler Portal
+ Hemen Yorum Yap

Tampon Çözeltiler Hakkında Bilgiler

  1. sponsorlu bağlantılar
    Asitlik ve bazlık değişmelerine karşı direnen, yani az miktarda kuvvetli asit veya kuvvetli baz ilavesiyle pH si yaklaşık olarak sabit kalan çözeltilere tampon çözeltiler ; bu direnmeye de tampon etkisi denir. Bunlar genellikle zayıf asit veya bazlarla bunların kuvvetli tuzlarının karışımıdır.

    Örneğin asetik asit ile sodyum asetat ; amonyak ile amonyum klorür karışımı gibi. Asetik asit-asetat tamponunda H+ veya OH- eklenirse aşağıdaki nötralleşme tepkimeleri görülür.

    H+ + AcO- → HOAc
    OH- + AcOH → H2O + AcO-

    Benzer şekilde amonyak-amonyum klorür tamponu için

    H+ + NH3 → NH4+
    OH- + NH4+ → H2O + NH3

    tepkimeleri yazılabilir. Bununla beraber, bir poliprotik asidin çeşitli nötralleşme derecelerine malik tuzlarından ( örneğin NaH2PO4 ve Na2HPO4 karışımı ) yararlanılabildiği gibi zayıf bir asitle başka bir asidin tuzundan ibaret sistemlerden de ( örneğin sitrik asit ve sodyum fosfat gibi ) yararlanılır.

    Zayıf bir asitle ( HA ) tuzunun ( A- ) tampon etkisi, hidrojen iyonlarının zayıf asidin A- bazı ile birleşerek iyonlaşmış HA moleküllerini vermesiyle açıklanır:

    A- + H3O+ İsim:  1.png
Görüntüleme: 1633
Büyüklük:  1,1 KB (Kilobyte) H2O + HA

    Oysaki OH- iyonları,

    OH- + HA İsim:  1.png
Görüntüleme: 1633
Büyüklük:  1,1 KB (Kilobyte) H2O + A-

    denklemine göre yer değiştirmiş olurlar. Tampon, zayıf bir B bazı ile tuzu karışımından ibaret ise dengeler şöyledir :

    H3O+ + B İsim:  1.png
Görüntüleme: 1633
Büyüklük:  1,1 KB (Kilobyte) H2O + BH+
    OH- + BH+ İsim:  1.png
Görüntüleme: 1633
Büyüklük:  1,1 KB (Kilobyte) B + H2O

    Örneğin zayıf bir asitle ( HA ) bunun kuvvetli biz bazla verdiği B+A- tuzu karışımından ibaret tampon sistemi düşünelim. Asidin protolizi şöyledir:

    HA + H2O İsim:  1.png
Görüntüleme: 1633
Büyüklük:  1,1 KB (Kilobyte) H3O+ + A-

    Kütlenin etkisi kanunu uygulandığında ,

    İsim:  2.png
Görüntüleme: 1619
Büyüklük:  6,5 KB (Kilobyte)


    olur ve Henderson denklemi adını taşır. Bu denklem 10 > pH > 4 arasında seyreltik çözeltilere uygulanır.

    TAMPON GÜCÜ

    Bir tampon çözeltiye dB ekivalan / litre kadar kuvvetli bazdan veta kuvvetli asitten ilâve edildiğinde ph değişmesi dpH ise,

    Bir tampon çözeltiye

    diferensiyel oranına tampon gücü veya değeri denir. O halde tampon gücü, pH nin birim kadar değişmesi için ilâvesi gereken baz yahut asit miktarıdır, dB ye karşı pH değişmesi ne kadar az is ise tampon gücü de o kadar büyük, yani pH o kadar sabittir. Bir tampon sisteminin tampon gücü, tuz konsantrasyonunun asit konsantrasyonuna oranı 10 ile 1/10 arasında olduğu zaman en elverişlidir. Bu ise pH = pka ±1e karşındır.

    O halde bir asit-baz tampon çözeltisinin yararlı pH tampon aralığı pka ±1 olarak alınabilir. Eğer deniş bir pH tampon aralığını kaplayacak tampon çözelti hazırlanmak istenirse, bir sıra zayıf asit seçmek gerekir ki bunların pka ları 2pH biriminden fazla fark etmemiş olsun. Buna göre maksimum tampon gücü ve belli pH li tampon çözelti hazırlamak için öyle bir asit seçmek gerekir ki asidin pka sı istenilen pH ye eşit veya mümkün mertebe yakın olsun. Bu halde, [Tuz] / [Asit] oranı 10 > pH > 4 halinde (1.1) den hesaplanır. Tampon gücü bakımından önemli olan bir başka faktör de asit ve tuzun konsantrasyonlarıdır. Çözeltinin derişikliğinin fazlalığı oranında ve [Tuz] / [Asit] = 1/1 halinde tampon gücü fazladır.

    Aşağıdaki çizelgede bazı tampon sistemler verilmiştir.

    Aşağıdaki çizelgede bazı tampon sistemler verilmiştir.

    KONU İLE İLGİLİ ÖRNEKLER

    Örnekler

    Örneklerin devamı ekte bulunan dosyadadır.

    sponsorlu bağlantılar
    Eklenmiş Dosya

     Konuyu Beğendin mi?
  Okunma: 3054 - Yorum: 0 - Amp