LPG Nedir? - Delinetciler Portal

LPG Nedir?

  1. sponsorlu bağlantılar
    LPG Nedir?

    Name:	LPG-Nedir.jpg 
Views:	3832 
Size:	12,2 KB (Kilobyte) 
ID:	30629- LPG (Liquid Petroleum Gas) sıvı petrol gazı, basınç altında sıvı halde bulunan propan ve bütana verilen ticari isimdir. Kolay depolama ve taşıma için genellikle sıvı halde tutulur. Gaz yakıtlar hidrojence zengindir ve silindirlere gaz fazında girerler. Bu iki karakteristik temiz bir yanma sağlar. Diğer bir deyimle LPG, taşıtlar için temiz bir enerji kaynağıdır.

    - LPG sıvı halde iken gaz haline oranla yaklaşık 250 kat yoğundur.

    - Basıncı düşürülüp, sıcaklığı artırılarak sıvı halden gaz haline dönüştürülür ve benzine mükemmel bir alternatif yakıt haline gelir.

    - Büyük ticari taşıtler için de LPG kullanacak özel motorlar geliştirilmektedir.

    LPG SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIR

    İngilizce Liquedfied Petroleum Gases (sıvılaştırılmış petrol gazı) kelimelerin kısaltması olan LPG düşük fiyatı nedeniyle son yıllarda benzine alternatif olarak otomobillerde de kullanılmaya başlandı.

    Tank basıncındaki sıvı gaz LPG valfini geçerek iki kademeli basınç düşürücüsüne gelir.Burada gaz haline dönüşen LPG 0.5, 0.6 bar basınca düşmekte ve bu basınçla karbüratöre gitmektedir.Günümüzde mekanik enjeksiyonlu veya elektronik enjeksiyonlu otomobillere de LPG kiti takılabilmektedir.LPG' ye dönüştürülmüş bir aracın performansındaki kayıp yüzde 2 dolaylarındadır.LPG kullanımı çevre sağlığı açısından düşünüldüğünde, benzine göre hidrokarbon oranında yüzde 55, karbondioksit oranındaysa yüzde 95'lik bir azalma sağlar.

    ARAÇLARDA LPG KULLANIMI

    - LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) Bütan ve Propan gazlarının basınç altında sıvılaştırılarak belli oranlarda karışımı ile elde edilen, yanıcı bir petrol türevidir.

    - Cari fiyatlarla süper benzinden yaklaşık üçte bir daha ucuzdur.

    - Tüm Türkiye’ye yayılmış dolum istasyonlarından sağlanabilir.

    - Stepne yada silindirik formda yapılmış, 40...90 litre hacminde, gövdesi en az 45 ile 105 bar arasında test edilmiş 4.5 mm kalınlığında birleşim kaynakları röntgen filmi ile test edilmiş ECE-R 67 ve TSE standartlarında depolar kullanılmaktadır.

    - Tam dolu (otomatik dolum kesme sistemi ile bir deponun en çok %80’i doldurulabilir.) bir tank’ın +20 oC sıcaklıktaki depo iç basıncı yaklaşık 4, 5 atmosferdir. Bu, depo test basıncının sadece %10’udur.

    - Herhangi bir nedenle depodan aşırı bir LPG akışı olduğunda (bakır borunun kopması vb.) repoya monte edilen kaçak akım valfi, depo çıkışında gaz akışını otomatik olarak keser.

    - LPG, benzinde bulunan ve yanma sonucu oluşan atıkları içermediğinden motorda is, kurum vs. Oluşmaz. Bu nedenle motorun, bujilerin ve motor yağının kullanım süreleri artar, temiz yanma özelliği sayesinde hava kirliliği yaratmaz.

    - LPG dönüşümü yapılmış olan bir aracın benzin sisteminde hiçbir değişiklik olmaz. Bu nedenle araç şehir halindeyken bile benzine, yada benzinden gaza tek bir düğme (komitatör) ile geçilebilir. İstenilmesi durumunda tek bir valf’ in kapatılması ile LPG sistemi tamamen devre dışı bırakılabilir.

    - LPG kullanan bir aracın, benzinli bir araca göre motor yağı ve buji değiştirme süreleri daha uzundur. Temiz yanma özelliği nedeniyle motor ömrünü olumlu etkilemektedir. Yakıt tasarrufu yanında bunlarda ayrı bir ekonomi sağlar.

    - LPG yakıt kullanan bir aracın nominal gücündeki azalma en çok %2-3 arasındadır. Bu, hacimsel olarak kalorifik değerinin benzine göre düşük olmasından kaynaklanır. İhmal edilebilir. Bu dezavantajına karşılık sahip olduğu %10 oktan fazlalığı sayesinde motor vuruntusunu (detonasyon) yapmaması önemli bir avantaj oluşturmaktadır.

    - Sistem, komplike olmadığı ve çok sayıda parça içermediği için sıklıkla bakım gerektirmez.

    LPG’NİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI:

    LPG yakıtının avantajları

    - Daha verimli yanma,

    - Emme manifolduna tamamen buharlaşmış olarak girdiği için motor yağı seyrelmez ve ömrü uzun olur,

    - Yanma odasında daha az aryık maddeler meydana gelir,

    - Yangın anında LPG tankının yangına dayanma süresi diğerlerine göre daha uzundur,

    - Gaz fazında hava ile daha iyi karışma sonucu iyi bir yanma gerçekleşir,

    - Daha ucuz yakıt

    - Dizel ve benzin yakıtına göre egzoz emisyonu daha az kirleticidir,

    - Motor daha az aşınmaktadır.



    LPG yakıtının dezavantajları ise aşağıdaki gibidir:

    - Basınç altında depo edildiğinden dağıtım ve depolaması zordur

    - Yakıt tankının çok ağır olması nedeni ile yer gereksinimi fazladır,

    - LPG’ nin doldurulması veya çalışma sırasında taşıtın kokması vb. sorunlar vardır.

    LPG MONTAJINDAN EVVEL ARAÇTA YAPILACAK BAKIMDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

    Araçlara Lpg montajı yapılmadan evvel araçtan maksimum verimi alabilmek için montajdan evvel aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir.

    - Aracın ateşleme sisteminin bakımı

    Bujiler, platin, buji kabloları, ateşleme bobini, distribütör kapağı ve kontak çıkış uçlarının bakımı ve kontrollerinin yapılması,

    - Genel Motor Bakımı

    Supap ayarlarının yapılması,

    Hava filtresi temizliği, gerekiyorsa değişimi,

    Benzin hortumlarının değiştirilmesi (LPG montajından itibaren yılda bir sefer değişecek),

    - Egzoz ve Emisyon Bakımı

    Egzoz borularında ve susturucuda olası bir patlak yada sacdaki çürümelerin LPG montajından sonra onarımı riskli ve tehlikeli olması nedeniyle mümkün olduğunca olası arızaların montajdan evvel kontrolünün ve bakımının gereği halinde değişiminin yapılması,



    LPG KULLANIMINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

    1. LPG alternatif oto yakıt sistemi ile donatılmış araçlara takviye gerektiğinde, elektrik aksamında arızaya meydan vermemek için aracın voltaj değerini dikkate almalıdır.

    2. LPG ile donatılmış araçların kapalı yerlerde park edilmesi yasaktır.

    3. LPG ile çalışan ortamlarda yangın söndürme tüpünün bulundurulması elzemdir. LPG`nin etrafında kıvılcım veya alev ile yanmaya yol açacak kaynakların kullanılmaması veya kontrollü kullanılması gerekmektedir.Araçlarda ekzoz tamirine başlanmadan önce araç benzin ile yaklaşık iki saat çalıştırılmalıdır.

    4. LPG gazı solunduğu takdirde soluyan kişinin en kısa sürede açık havaya çıkarılıp fazla hareket ettirmeden başı geriye doğru vaziyette yatırılması ve uzman hekime derhal haber verilmesi gerekmektedir.

    5. LPG normal şartlarda gaz halinde bulunur. Sıvı halden gaz haline geçerken dışarıdan ısı çektiği için temas ettiği yüzeylerde donma etkisi yapar. Gazın teması halinde temas yüzeyi 15 oC sıcaklığında su ile en az 15 dakika yıkanmalıdır. Göze temas halinde 15 oC sıcaklığında su ile hekim gelene kadar yıkanmalıdır.

    6. LPG gazı havadan ağır olduğundan kaçak durumlarında yere çöker kaçak oluştuğunda bu gazın ortamdan uzaklaştırılması için zemin su ile yıkanarak süpürülmesi gerekmektedir.

    Dönüşümü kimler yapabilir?

    LPG sistemleri yalnızca yetkili iş yerlerinde ve bu konuda eğitimli personel tarafından monte edilmelidir. 28 Kasım 1997 tarih ve 23184 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ ile LPG dönüşümü yapan işyerleri için yeni düzenlemeler yürürlüğe sokulmuştur. Bu düzenlemeler aşağıdaki gibi özetlenebilir:

    - Araçlarda LPG dönüşüm montajlarının projesine uygun eğitilmiş uzman kişilerce yapılması,

    - LPG dönüşümü yapılan araçların LPG kullandıkları ruhsatlarına işlenilmesi,

    - Araç dönüşüm yerleri TSE'den belgelendirilmesi,

    - Araçların LPG kullandıkları ön ve arka cama yapıştırılacak etiketle belirlenmesi

    - TSE'den alınacak araçların istasyonlarda yapılan yıllık muayenelerinde sızdırmazlık raporunun araç sahibinden istenmesi,

    - LPG'li araçlar kapalı yerlerde park edilmemesi gibi hükümler ihtiva etmektedir.

    Araçların LPG sistemine dönüştürülmesi için dönüşümü firmalardan istenen bilgi ve belgeler ise şunlardır:

    1. Yetkili bir mühendis ve mühendisin yetki belgesi fotokopisi,

    2. Mühendislik dönüşüm yapan firma arasında iş sözleşmesi fotokopisi,

    3. Mühendisin imza sirküsü fotokopisi,

    4. Her tip prototip araç için üniversiteden veya TSE'den alınacak gaz sızdırmazlık raporu

    5. Karayolu uygunluk belgesi-Mühendis tarafından tasdikli

    6. Trafik tescil belgesi-Mühendis tarafından tasdikli

    7. Hesap formları (Ağırlık ve denge hesapları)-Mühendis tarafından tasdikli

    8. Her tip araç için LPG montaj proje resmi çizilip odaya kayıtlı mühendisçe onaylanacaktır.

    9. Üretilecek araçlarla ilgili ciro belirtilecek ve harç yatırılacak.

    LPG güvenli mi?

    Doğru montaj halinde LPG benzinden daha güvenlidir denilebilir. LPG çarpma tahribat deneylerinden geçmiş, giriş kilitleme ve aşırı sıcaklık kontrol valfli basınçlı dökme çelik depolarda muhafaza edilmektedir. Bu valf, şiddetli taşıt yangınlarında LPG'nin genleşmesi halinde bile kontrollü miktarlarda LPG çıkışına müsaade eder. Bu kontrollü yanma, depoyu standard benzin deposundan daha güvenli yapmaktadır.

    Sistemin eğitimli personel tarafından monte edilmesi halinde uygun malzeme kullanılmakta, parçalar güvenli yerlere monte edilmekte, yakıt boruları egzoz borularının uzağından geçirilmekte ve montajın ardından çalışma ayar değerleri kurularak kaçak testi yapılmaktadır.

    LPG'li dönüşümü yapılmış bir taşıtta gaz kaçağından şüpheleniliyorsa, aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir:

    - Propan buharları havadan daha ağırdır ve zeminde (bodrumda, kanalizasyonda) toplanır.

    - Tüm tutuşturma kayaklarını (alevler, sigara, pipo, ısıtıcılar, pilot ışıklar) elimine ediniz.

    - Mümkünse kaçağın kaynağını kapatınız.

    - Garaj kapısını açık bırakarak havalandırma yapınız.

    - Zemindeki drenaj deliklerine su püskürterek havalandırılmasını sağlayınız.

    - Propan kokusu gidinceye kadar hiçbir ateşleyiciyi çalıştırmayınız.

    ÇEVRE KİRLİLİĞİ VE LPG

    Günümüzde hızla artan enerji kullanımı sonucu, hava kirliliği de giderek artmaktadır. Sıvı ve katı yakıtların yanmasından kaynaklanan toplam kirletici emisyon kütlesindeki artış, dünyanın ekolojik dengesinde geri dönülmeyecek bozukluklara neden olmaktadır. Bu olumsuzlukların ortadan kaldırılmasına yönelik olarak dünyanın her yerinde araştırmacılar daha temiz ve çevreci alternatif yakıtlar üzerinde çalışmalarını sürdürmektedirler.

    Sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG), otomobil sektöründe daha çok ekonomik nedenlerle tercih edilmektedir. Aynı zamanda egzos emisyonları açısından benzin ve motorine göre daha temiz bir yakıttır.

    Artan benzin fiyatları, LPG’nin dizel motorlarına uygulanmasında alınan olumsuz sonuçlar ve azalan satınalma gücü gibi nedenlerden dolayı LPG’nin özel ve ticari benzin motorlu taşıtlarda kullanımı uygun bir çözüm olarak görülmektedir

    Dünyada, alternatif yakıt olarak LPG’nin otomobillerde kullanılmaya başlamasının yaklaşık 50 yıllık geçmişi bulunmaktadır. Halen, başta İtalya olmak üzere, Hollanda, Rusya, ABD, Avustralya, Meksika, Japonya, Güney Kore gibi, dünyanın bir çok ülkesinde beş milyondan fazla taşıt sıvılaştırılmış petrol gazı ile donatılmaktadır. Otomotiv alanındaki LPG kullanımında İtalya ve Hollanda dünyada öncülük eden ülkelerin başında gelmektedir. Hollanda’daki araçların %14’ünden fazlası LPG ile çalışmaktadır.

    LPG, Viyana’da 25 yıl önce taksilerde kullanılmaya başlanmış, Japonya’da ise tüm taksilerde LPG kullanılmaktadır. Tayland’da 1996 sonunda 10.000 taksi, Endonezya’da ise 1.000 civarında taksi 1995 sonunda LPG’ye dönüştürülmüştür.

    Sıvılaştırılmış petrol gazı, diğer yakıtlarla karşılaştırıldığında oldukça temiz bir yakıttır. Örneğin, LPG kullanan bir otobüs ile EURO II dizel otobüsünün NOx emisyon karşılaştırılmasında, LPG kullanan otobüsün yaklaşık 23 kat daha az kirletici olduğu tespit edilmiş. CO, HC emisyonları ve ivme dumanının da benzer büyük farklılıklar görüldüğü ifade edilmiştir. Yasal olarak henüz sınırlandırılmamış emisyonlar bakımından da; aldehitler %90, PAH %35, asidifikasyon %80, kış dumanı %95, yaz dumanı %40, sera CO2’i %10, gürültü kirliliği %50 daha az ve koku kirliliği hemen hemen yok olarak ifade edilmiştir.

    Sıvılaştırılmış petrol gazı, oluşumundan dolayı kurşun içermemesi, tam yanması halinde, kanserojen olan aldehitin, adhidrit çıkarmaması, %8 - %15 arasında bir enerji ekonomisi sağlaması da LPG’nin çevre açısından avantajları arasında yer almaktadır.

    Benzinli araçlarda LPG dönüşümü yapıldıktan sonra, performans kayıpları %2 ile sınırlıdır.

    Artan motorlu taşıt sayısına paralel olarak hava kirliliğinin artması, araştırmacıları çevreye zarar vermeyen alternatif yakıtların arayışına itmiştir. Dünyanın birçok ülkesinde LPG alternatif yakıt olarak taşıtlarda kullanılmaktadır. Gaz yakıtlar yoğunluklarının düşük olması nedeniyle sıkıştırılarak sıvı halde depolanabilmektedirler. Bu özelliklerden dolayı motorlu taşıtlarda alternatif yakıt olarak tercih edilmektedirler. Ülkemizde son yıllarda LPG ile çalışan otomobiller yaygınlaşmıştır. Kullanımda ilk sırayı özellikle büyük şehirlerdeki ticari taksiler almaktadır.

    sponsorlu bağlantılar

      Konuyu Beğendin mi?

    Güncelleme : 2007-04-06
  Okunma: 7912 - Yorum: 0