sponsorlu bağlantılar
Eser yazarın anılarından oluşmaktadır. Eserde Birinci Dünya Savaşı öncesi ve savaş sırasında yaşanan olaylara önem verilmiştir.

Yazar doğduğunda annesi on beş, babası ise yirmi yaşındadır. Varlıklı bir ailenin oğludur. Aile oldukça kalabalıktır. Annesi, babası, dedesi, babaannesi, hizmetçileri Hacer, Feride ve bakıcısı İnci aynı evde yaşamaktadır.

Yazar İnci' çok bağlı kalarak yetişmektedir. Hacer evin yemeğini pişirir. Feride evin temizliğini yapar, babaannesi sağa sola emirler yağdırır, annesi ara sıra nakış diker. İnci ise daima evin iki oğluna bakar. Fırsat buldukça da Feride ve Hacer'e yardım eder. Babası yazarın dedesinden devraldığı şirketi yönetir. Dedesi ise artık çalışmayı bırakmış ve evin bahçesindeki gülleriyle uğraşmaktadır.

Yazar küçüklüğünde devamlı babaannesiyle hamama giderdi. Bir gün ev halkı artık onun babaannesiyle hamama gitmesinin sakıncalı olmaya başladığı kanaatine varır. O zamanlar hamamlar; kadınların bir araya gelip sohbet ettikleri, oğlan analarının bir kenara, kız analarının bir kenara toplanıp oğullarına kız baktıkları bir yerdir. Babaanne ev halkının aldığı kararı takmaz bir şekilde son bir kez torunuyla hamama gideceğini söyler. Anne ve baba, annelerinin yoğun ısrarına dayanamayarak son bir kez izin verirler. Ertesi gün erkenden hamamda özel bir oda ayırtmak için Feride yollanır. Hacer ise erkenden yemek yapmaya başlamıştır. Fakat babaanne bu yemekleri sevmemektedir. Akşam olduğunda tüm hazırlıklar tamamlanmıştır. Ertesi gün İnci, yazar ve babaannesi hamama giderler ve kendilerine ayrılan odaya girerler. Fakat yazar yaşı itibariyle odaya girerken geçtikleri kalabalık yerlerde çok utanır. İnci ilk olarak etrafı temizler, herkes yerleşmiş ve yemekler çıkartılmıştır. Akşam olurken odadan çıkarlar ve etraflarına bakındıklarında sabahki tanıdık yüzlerden pek azının kaldığını fark ederler. Babaannesi etraftaki birkaç kişi ile konuştuktan sonra hamamı terk ederler.

Yazar altı yaşına girmiştir. Sünnet zamanı gelmiştir. O da bunun haberini alır, oldukça heyecanlanır. Sünnet töreninde tek başına olmayacağını biliyordur yani kendisiyle beraber mahallede oturan başka çocuklar da bu törende sünnet edilecektir. Sünnet töreni yan komşuları olan bir yüzbaşının evinde yapılacaktır. Kendisi çok heyecanlı ve sevinçlidir. Fakat bir gün İnci'nin kendisine sünnet edilirken acı çekeceğini söylemesi onun bu heyecanının korkuya dönüşmesini sağlar. Yazar bu korkusunu içine atar. Sünnet edileceği gün geldiğinde korkuyla beraber heyecanlanır. Sünnet edilirken hiç acı hissetmez ama sırf o güne kadar çektiği korkular için etrafındakilerin "şşşit" demesine rağmen avazı çıktığı kadar bağırır.

Tatilden sonra yazarın mahalle okuluna başlamasına karar verilir ve yazarın okul malzemeleri hazırlanır. İlk gün için Hacer okuldaki diğer çocuklar için tepsilerce lokma pişirir. İlk gün yazar hocasını oldukça sert bulur ve zaman geçse dahi ona alışamayacağı hissine kapılır. Fakat hocanın ilk olarak yaptığı iş olan yazarın saçını okşaması bu havayı biraz temizler.

Hocanın üzerinde kara sakalına uygun bir cüppe, başında beyaz bir sarık vardır. Yazar okuldaki tek sınıfa gitmek üzere hocanın peşine düşer. Okulda ders işlenmemektedir sadece ara sıra Kuran okunur ve hoca ders işlenmesi sırasında uyuklayanlara, yaramazlık yapana aniden vurur. Öğrenciler yerdeki bir minderde oturmaktadır ve hoca onlardan daha büyük ve yüksek bir minderde oturmaktadır.

Yazar evine gittiğinde babası orada olup bitenleri çok merak ederek oğluna sorar ve alınan cevaplar karşısında şok olur. Oğlunu, altıncı yaşına girerken Fransız okuluna gönderme kararı alır. Fransız okulunda öğrenciler genelde Türk'tür ve yazarın ailesine benzer ailelerden gelmektedirler. Aralarında az da olsa Fransız ve Ermeni öğrenciler de vardır. Yazar okula başlar başlamaz Fransızca öğrenmeye başlar. Kısa zamanda okula tek başına gitmeye başlar. Okuluna yavaş yavaş alışmaya başlamıştır.

Devletin yeniden bir savaşa gireceği dedikodususaraydan babasının kulağına gelir. Yazarın babası bu dedikoduları değerlendirerek evde derhal yiyecek depolanmasını sağlar. Savaş sırasında büyük kayba uğramamak için eski görkemli evlerinden daha ufak bir eve taşınırlar. Masrafın artmaması için Hacer'i evden uzaklaştırırlar. Babaanne ilk önce karşı çıkar fakat elinden bir şey gelmez.

Artık savaş başlamıştır. Davulcular her gün sokaklarda dolaşarak gençleri askere çağırır. Sırasıyla yazarın amcası ve babası askere çağırılır. Amcası Şam'da, babası ise Çanakkale'de şehit olur. Reissiz kalan aile biraz bocalar, zor gümler geçirir fakat sonra toparlanmayı başarırlar. Hayatlarını düzene sokarlar. Aradan beli bir zaman geçtikten sonra annesi varlıklı bir adamla evlenir. Fakat yaptığı bu tercihte mutlu olamaz. Çünkü adam, yazarı, kardeşini ve annesini hiç sevmemektedir. yazarın annesi, babası savaşa giderken hamiledir. Doğan çocuğun adı ölen babasının isteği ile Muazzez konur.

Yazarın annesinin aklı matematiğe fazla çalışmadığı için kocasından kalan mal varlığını evinde muhafaza etmektedir. Son zamanlarda yangınlar sıklaşmıştır. Bir gece yazar annesinin dürtmesiyle uyanır, gözünü açtığında evlerinin yanmakta olduğunu görür. Annesi, yazar ve kardeşlerini güçlükle yanan evden güvenli bir yere uzaklaştırır. Bu arada annesinin aklına evdeki paraları ve mücevherleri gelir, eve koşar fakat paraları da evle birlikte kül olmuştur. Sabaha karşı yazarın babaannesi gelir ve onları evine götürür. Evin beyi onları evde istememektedir. Birkaç gün orda aldıktan sonra babaannesi onları kendine ait başka bir eve götürür. Annesi evi kendine göre güzelleştirir. Fakat yiyecek doğru düzgün yiyecekleri yoktur. O dönemde fırınların önünde saatlerce kuyruk beklenir fakat çoğu zaman bir ekmek bile alınamadan geri gelinirdi. Hayat şartları oldukça ağırlaşmıştır.
Yazar ve kardeşi ikinci öğretim çağına gelmişlerdir. Annesi onları Kadıköy'deki yatılı vakıf okuluna yazdırır. Yazar ve kardeşi okulda hiç görüşme imkanı bulamaz, her hafta sonu annelerinin kendilerini ziyaret etmelerini dört gözle bekler olmuşlardır. Okulda, zamanın şartlarına göre nasıl davranılacağı öğretilmektedir. Bir gün yazar okul bahçesinde yediği ottan dolayı zehirlenir. Revire kaldırılır. Hastalığı tamamen geçmez. Bir deri bir kemik kalmıştır. Oğlunun bu durumunu öğrenen annesi, onu okuldan alır. Eve getirir güzelce bakımını yapar. Bir hocanın tavsiyesi ile bir berberde çıraklığa başlar. Fakat bir gün geçmeden işi bırakıp geri gelir.

Bir gün yazarın annesi eski komşuları olan yüzbaşıyı görür. Fakat şimdi general olmuştur. Onun gerekli ortamı hazırlamasıyla çocuklarını Kuleli Askeri Lisesi'ne kaydettirebileceğini söyler. Yazarın annesi bu habere çok sevinir. Çocuklarının on beş yıl mecburi hizmet yapacağına dair bir sözleşme yaparak kayıt işlemini tamamlar. Yıllar sonra yazarın kardeşi doktor olur. Kendisi ise subay olabilmek için çok çalışır. Sonunda hak ettiği yere girer. İstanbul'da harbiye okuduktan sonra subay olur. En sonunda hayatı boyunca istediği rahat bir yaşama kavuşmuştur...

sponsorlu bağlantılar